Mijn waarden zijn normaal, en toch voel ik me slecht

Dit is een van de meest frustrerende uitkomsten die er zijn. Je gaat met klachten naar de huisarts, er wordt bloed geprikt, en de conclusie is dat alles goed is. Terwijl je je niet goed voelt.

Het eerste dat gezegd moet worden: een normale uitslag maakt je klachten niet minder echt. Wat hij zegt is dat de gemeten waarden binnen de bevolkingsspreiding vallen. Dat is iets anders dan de mededeling dat er niets aan de hand is.

Vier verklaringen die vaak spelen

1. Het is niet gemeten

Dit is de meest voorkomende. Een standaard huisartsenpakket bevat vaak geen ferritine, geen vrij T3 en geen vitamine D. Als een waarde niet is bepaald, dan is die niet normaal, dan is die onbekend. Vraag je uitslag op en kijk wat er daadwerkelijk in stond voordat je iets opnieuw laat doen.

2. Je zit binnen de referentie, maar aan de rand

Een ferritine net boven de ondergrens is niet hetzelfde als een goede voorraad. Een TSH aan de bovenkant van het bereik leest anders dan een TSH in het midden. Het referentiebereik beschrijft de spreiding in een bevolking, niet waar jij je goed bij voelt. Daarover gaat dit artikel.

3. Je hebt geen vergelijking

Een waarde van 45 zegt weinig als je niet weet dat je er twee jaar geleden 90 had. Dat je binnen de referentie valt, verandert niets aan het feit dat je bent gehalveerd. Zonder eerdere meting is die beweging onzichtbaar, en juist die beweging is vaak het interessante deel.

4. Wat je voelt komt niet uit je bloed

Slaapkwaliteit, chronische stress, te weinig of juist te veel belasting, herstel, voeding en stemming. Dat zijn allemaal factoren die je energie bepalen en die je niet in een buisje ziet. Een bloedtest kan die niet uitsluiten, want hij meet ze niet.

Wat een zinnige vervolgstap is

1. Vraag je vorige uitslag op bij je huisarts. Kijk welke markers er wel en niet in stonden.
2. Vul aan wat ontbrak, in plaats van hetzelfde nog eens te laten doen. Bij vermoeidheid zijn dat meestal ferritine, vrij T3 en vitamine D. Zie de vermoeidheidspagina.
3. Herhaal na 8 tot 12 weken, zodat je een beweging ziet in plaats van een momentopname.
4. Blijf bij je huisarts als de klachten aanhouden. Een bloedtest is een van de instrumenten, niet het enige.

En de andere kant

Er is ook een valkuil in de tegenovergestelde richting: blijven meten tot er ergens een afwijking uitkomt en die dan tot verklaring bombarderen. Meet je veertig markers, dan valt er statistisch bijna altijd eentje buiten het bereik. Dat is meestal ruis en geen antwoord.

Meten helpt als je vooraf weet wat je zoekt en waarom. Zonder die vraag wordt het zoeken naar een verklaring die er misschien niet in zit.