Cholesterol laten meten: het volledige lipidenprofiel

Cholesterol is geen enkel getal. Het standaardprofiel bestaat uit vier waarden, en met een vijfde erbij wordt het beeld pas echt bruikbaar. Je kunt het allemaal in één buisje laten bepalen.

Het standaardprofiel bevat totaal cholesterol, HDL, LDL en triglyceriden. Non-HDL wordt daaruit berekend en is simpelweg het totaal min HDL, wat alle deeltjes omvat die met vaatschade in verband worden gebracht.

Wat er meestal ontbreekt is ApoB. LDL meet hoeveel cholesterol er in de deeltjes zit. ApoB telt de deeltjes zelf, en elk deeltje draagt precies één ApoB-molecuul. Twee mensen met hetzelfde LDL kunnen dus een verschillend aantal deeltjes hebben. Meer daarover op de ApoB-pagina.

Wanneer je dit laat meten

• Als je nog nooit je lipiden hebt laten meten. Een nulmeting is de basis voor alles daarna.
• Als er hart- en vaatziekten in de familie voorkomen. Neem dan Lp(a) mee, die hoef je maar één keer te meten.
• Als je je voeding hebt aangepast en wilt zien of dat effect heeft. Meet na 8 tot 12 weken.
• Bij overgewicht, een hoge bloeddruk of een verhoogde bloedsuiker.
• Als onderdeel van een bredere check. Zie de check-up-pagina.

Wat er precies geprikt wordt

In het pakket Hart en Vaten Risico zitten deze zeven samen met glucose, insuline, HOMA-IR, HbA1c, homocysteine en hs-CRP.

Voorbereiding

Nuchter, minimaal 8 uur niets eten. Dat is vooral belangrijk voor triglyceriden, die na een maaltijd flink oplopen. Water mag en helpt bij het prikken. Drink de avond ervoor geen alcohol, dat verhoogt de triglyceriden. Omdat de afname bij je thuis is, hoef je niet nuchter te reizen.

In welk pakket dit zit

Alleen deze marker laten meten kan ook. Het volledige profiel wordt dan in één keer bepaald, want losse waarden zeggen weinig zonder de rest. Ter oriëntatie: aanbieders met een prikpost vragen doorgaans 59 tot 69 euro voor een enkele marker, en dan reis je er zelf naartoe.

Wat je uitslag betekent

Je krijgt per waarde de labreferentie en de streefwaarde. Voor lipiden ligt dat verschil vaak ver uit elkaar, omdat de labreferentie de spreiding in de bevolking weergeeft en de streefwaarde uitgaat van wat wenselijk is voor je risico op de lange termijn.

Een uitslag boven de streefwaarde toont geen aandoening aan. Het is een gegeven waar je iets mee kunt, en waarvan je over drie maanden kunt zien of het beweegt. Zijn de waarden fors verhoogd, dan hoort dat besproken te worden met je huisarts.

Over het verschil tussen de labreferentie en een streefwaarde gaat dit artikel. Voel je je slecht terwijl je waarde binnen de referentie valt, lees dan dit artikel.