Bloedtest voor veganisten en vegetariërs
Plantaardig eten is prima te doen. Er is alleen een klein aantal voedingsstoffen dat je er lastiger uit haalt, en die kun je gewoon laten meten in plaats van erover te gissen.
Dit is geen pleidooi tegen plantaardig eten. Het is een lijstje van vier waarden waarvan bekend is dat ze bij een plantaardig patroon vaker laag uitvallen. Weet je waar je staat, dan weet je ook of je iets hoeft aan te vullen, en of dat wat je slikt aankomt.
De vier die er toe doen
Vitamine B12
Zit vrijwel alleen in dierlijke producten. Je lever houdt een voorraad aan die jaren mee kan, wat betekent dat een tekort zich langzaam opbouwt en je het pas laat merkt. Slik je B12, dan meet je vooral je suppletie, dus voor je onderliggende status stop je in overleg een aantal weken. Zie vitamine B12 laten testen.
Ferritine en de ijzerstatus
IJzer uit plantaardige bronnen wordt minder goed opgenomen dan ijzer uit vlees. Vitamine C bij dezelfde maaltijd helpt, thee en koffie erbij remmen juist. Ferritine laat je voorraad zien, en die kan laag zijn terwijl je hemoglobine nog normaal is. Zie ferritine en ijzer laten testen.
Vitamine D
Dit is geen veganistenkwestie maar een Nederlandse. Tussen ongeveer oktober en april staat de zon te laag om genoeg aan te maken. Vitamine D uit voeding komt wel vaker uit dierlijke bronnen, waardoor je basis lager ligt. Zie vitamine D laten testen.
Omega-3-index
EPA en DHA zitten vooral in vette vis. Plantaardig krijg je ALA binnen, en je lichaam zet daar maar een klein deel van om. De omega-3-index meet het aandeel EPA en DHA in je rode bloedcellen, en dat is een van de weinige markers die direct reageert op wat je eet of slikt. Algenolie is de plantaardige route.
Alle vier, of een selectie?
App even hoe lang je plantaardig eet en wat je slikt. Als je al jaren goed suppleert, is een kleinere set vaak genoeg en zeg ik dat gewoon.
Bereikbaar maandag tot en met zaterdag, 08:00 tot 18:00. Een afspraak staat meestal binnen een paar dagen.
Alle markers op een rij
Welke pakketten hierbij passen
Vitamines en Mineralen dekt B12, foliumzuur, de complete ijzerstatus, vitamine D, magnesium, zink en calcium. De omega-3-index zit daar niet in en neem je er los bij.
Wanneer meten
- Na het eerste jaar dat je plantaardig eet. Daarvoor teert je nog op je voorraad.
- Aan het eind van de winter voor vitamine D, rond februari of maart.
- Na 8 tot 12 weken suppleren, om te zien of je dosering aankomt.
- Jaarlijks als je verder niets verandert.
Veelgestelde vragen
Moet ik als veganist per se B12 slikken?
Zonder verrijkte producten raakt je voorraad op den duur op.
Hoe snel dat gaat verschilt per persoon en hangt af van je uitgangsvoorraad. Meten vertelt je waar je staat. Voor advies over dosering ga je naar een diëtist of je huisarts.
Kan ik mijn ijzer als veganist op peil houden?
Vaak wel, maar de opname is lager.
IJzer uit plantaardige bronnen wordt minder goed opgenomen. Vitamine C bij dezelfde maaltijd helpt, thee en koffie erbij remmen. Ferritine laat zien of dat in jouw geval genoeg is.
Waarom staat de omega-3-index niet in het vitaminepakket?
Omdat het een aparte bepaling is.
De index wordt in de rode bloedcellen gemeten en is een losse test met een langere doorlooptijd, tot 14 werkdagen. Je kunt hem er wel bij nemen in dezelfde afname.
Ik eet al jaren vegetarisch, is dit dan ook nodig?
De risico's zijn kleiner maar niet nul.
Vegetarisch levert vaak wel wat B12 en ijzer via zuivel en eieren. Ferritine en B12 zijn dan nog steeds de zinnigste twee om een keer te controleren.
Moet ik nuchter zijn?
Voor deze vier niet.
B12, ferritine, vitamine D en de omega-3-index zijn niet nuchter-afhankelijk. Nemen we glucose of triglyceriden mee, dan wel.
Let op: een bloedtest geeft je inzicht en richting. Hij toont een aandoening niet aan en sluit er ook geen uit. De uitslagen zijn bedoeld voor preventie en voor het volgen van verandering, niet als diagnose. Heb je klachten of waarden buiten de referentie, ga dan naar je huisarts.